Kan ik in Vlaanderen een vergunning aanvragen om zonder architect een poutrel te steken?

In principe niet. Zonder architect vervalt de vrijstelling en is een omgevingsvergunning nodig. Voor vergunningsplichtige werken legt de wet van 20 februari 1939 de medewerking van een architect op, tenzij het gewest die werken daarvan vrijstelt, en stabiliteitswerken vallen in principe niet onder zo’n vrijstelling. U komt dus niet onder de architect uit.

Kan de stabiliteitsingenieur de architect vervangen?

Nee. De wet behoudt de plannen en de controle op de uitvoering van vergunningsplichtige werken voor aan de architect. De ingenieur berekent de poutrel, de opleggingen en de volgorde van de werken; de architect neemt die studie op in zijn ontwerp en volgt de werf op. Ze werken samen.

En voor een muur die niet dragend is?

Een gewone scheidingsmuur afbreken is in principe in de drie gewesten vrijgesteld van vergunning, zolang de werken niet raken aan de structuur, het volume, het uitzicht aan de buitenkant of het aantal woongelegenheden. U moet dan wel zeker zijn dat de muur niets draagt: daar is het advies van een ingenieur vaak nuttig.

Mag de architect alleen de plannen ondertekenen?

Nee. De wettelijke opdracht van de architect omvat het opmaken van de plannen en de controle op de uitvoering. Een architect die tekent zonder de werf op te volgen, vervult die opdracht niet, en u verliest de enige onafhankelijke controle op het werk van de aannemer.

#Vergunningen

Draagmuur uitbreken: hebt u een architect nodig?

Wie een draagmuur uitbreekt, heeft in de drie gewesten een architect nodig, maar niet om dezelfde reden. In Vlaanderen is een architect sinds 5 september 2026 de voorwaarde om zonder omgevingsvergunning te werken. In Brussel en Wallonië legt de stedenbouwkundige vergunning de architect op.

Door Ruben Croitor, industrieel ingenieur (ECAM), zaakvoerder van studiebureau ARKGepubliceerd op 29 september 2026Leestijd 5 min

Veel antwoorden online komen van Nederlandse websites, waar andere regels gelden. In België bepaalt het gewest wat nodig is, en Vlaanderen heeft zijn regels in 2026 twee keer gewijzigd. Wat telt, is niet de breedte van de opening, maar het feit dat u aan de draagstructuur van het gebouw raakt.

Draagmuur uitbreken: de vergunning per gewest

Vlaanderen

Geen vergunning als u een architect aanstelt.

Sinds 1 maart 2026 zijn binnenverbouwingen vrijgesteld van omgevingsvergunning. Gaan de werken gepaard met stabiliteitswerken, dan geldt die vrijstelling sinds 5 september 2026 alleen als een architect wordt aangesteld voor het ontwerp en de controle ervan. Zonder architect is een omgevingsvergunning nodig.

Brussel

Stedenbouwkundige vergunning en architect.

Binnenverbouwingen zijn alleen vrijgesteld van vergunning en architect als ze geen stabiliteitswerken inhouden. Een draagmuur uitbreken houdt altijd stabiliteitswerken in.

Wallonië

Vergunning met beperkte impact en architect.

Wie aan de dragende structuur raakt, verbouwt in de zin van het Waalse Wetboek van Ruimtelijke Ontwikkeling (CoDT). Artikel R.IV.1-1, zoals van kracht sinds 1 mei 2025, deelt dat geval in principe in bij de vergunningen met beperkte impact (permis d’impact limité): een lichtere procedure, met een architect.

Deze regels gelden voor een woning die niet beschermd is, zonder wijziging van het aantal woongelegenheden en zonder afwijking van de stedenbouwkundige voorschriften. Is uw woning beschermd erfgoed, ligt ze in een beschermd gebied of splitst u ze op, dan verloopt de procedure anders. Voor uw eigen geval blijven het Omgevingsloket in Vlaanderen en de dienst stedenbouw van uw gemeente in Brussel en Wallonië het aanspreekpunt.

Waarom de architect verplicht is

De regel komt uit een federale wet: de wet van 20 februari 1939 op de bescherming van de titel en van het beroep van architect. Ze legt de medewerking van een architect op voor het opmaken van de plannen en de controle op de uitvoering van alle werken waarvoor een vergunning nodig is. De gewesten kunnen bepaalde werken vrijstellen van vergunning of van architect, maar geen enkel gewest stelt het uitbreken van een draagmuur in een woning vrij van architect.

Het Vlaamse voorbeeld toont de logica. De hervorming van 1 maart 2026 schafte de vergunning voor binnenverbouwingen af. Sinds 5 september 2026 eist Vlaanderen opnieuw een architect voor werken die de stabiliteit raken: de vergunning is verdwenen, niet de persoon die de werken ontwerpt en controleert.

Wie doet wat: architect, ingenieur, aannemer

Het zijn drie verschillende beroepen, en de wet verbiedt de architect om ook aannemer te zijn.

De architect ontwerpt het project en maakt de plannen, in Brussel en Wallonië ook de vergunningsaanvraag, en controleert daarna de uitvoering van de werken.
De stabiliteitsingenieur gaat na wat de muur draagt, berekent de poutrel en de opleggingen ervan, en legt de volgorde van de werken vast: stutten, plaatsen, afdracht van de lasten. Hij levert een berekeningsnota en plannen.
De aannemer voert de werken uit volgens die plannen, onder controle van de architect.

Geen enkele wet verplicht een particulier om zelf een ingenieur in te schakelen. Maar de architect hoeft niet alles zelf te berekenen: voor een opening in een draagmuur steunt hij bijna altijd op een stabiliteitsstudie. Veel eigenaars raadplegen eerst de ingenieur, om te weten of de opening haalbaar is en wat ze kost, voor ze een architect de opdracht geven. De verantwoordelijkheden en verzekeringen van elk staan in architect, ingenieur, aannemer: wie doet wat.

Onze studieDraagmuur uitbrekenDe poutrel, de opleggingen en de afdracht van de lasten, om uw woning veilig open te maken.Bekijk de dienst

Hoeveel tijd u moet uittrekken

De planning hangt vooral af van de procedure. In Vlaanderen valt de vergunningsprocedure weg als u een architect aanstelt. In Brussel en Wallonië beslist de overheid binnen de volgende termijnen, zodra het dossier volledig is verklaard.

Gewest	Beslissingstermijn	Afhankelijk van
Vlaanderen	Geen vergunning	Op voorwaarde dat een architect is aangesteld voor de stabiliteitswerken
Brussel	75, 90 of 160 dagen	De tussenkomst van de gemachtigde ambtenaar en de speciale regelen van openbaarmaking
Wallonië	30, 75 of 115 dagen	De gevraagde adviezen en de maatregelen van openbaarmaking

Daarbij komen het ontwerp van de architect, de stabiliteitsstudie en, in Brussel en Wallonië, vaak vragen van de gemeente om aanvullende stukken. In Brussel is de vergunning pas uitvoerbaar na 20 dagen, waarin de gemachtigde ambtenaar ze kan schorsen.

In een appartementsgebouw: een stap meer

In een appartementsgebouw horen de dragende muren bijna altijd tot de gemeenschappelijke delen, volgens de basisakte. Ze uitbreken valt onder de werken aan de gemeenschappelijke delen, waarover de algemene vergadering van de VME beslist met een meerderheid van twee derde van de stemmen (artikel 3.88 van het Burgerlijk Wetboek). Die stemming vervangt de eventuele vergunning en de architect niet. Het dossier dat u voorlegt, staat in een draagmuur uitbreken in een appartement.

Als de muur al zonder vergunning is uitgebroken

Dat komt vaak voor in woningen die in de loop van de decennia verbouwd zijn. De opening komt meestal aan het licht bij de verkoop, wanneer de koper of zijn architect de woning vergelijkt met de plannen van de laatste vergunning. Regulariseren loopt via een architect en meestal via een controle van wat er geplaatst is: profiel, opleggingen, staat van het metselwerk. In Vlaanderen vraagt u best aan de dienst omgeving van uw gemeente hoe een oudere opening wordt beoordeeld. De stappen per gewest staan in draagmuur uitgebroken zonder vergunning: regulariseren voor de verkoop.

Het budget voor de stabiliteitsstudie

Voor het uitbreken van een draagmuur kost de stabiliteitsstudie van ARK doorgaans € 600 tot 1.350 excl. btw, plus 21 % btw. Dat bedrag dekt de studie, niet de werken en niet het ereloon van de architect. De prijsgids legt uit waardoor de prijs van een opdracht varieert.